Utrzymanie dróg

Uszkodzenia drzew na terenach zurbanizowanych – wskazania do diagnozy

Drzewa są ważnym elementem towarzyszącym drogom oraz zabudowie miast i wsi, pełniącym funkcje sanitarne, przyrodnicze, społeczne i kulturowe, które wielu naukowców szeroko opisało i skategoryzowało jako usługi ekosystemowe. Drzewa są jednak niedostatecznie chronione i w dużym stopniu wystawione na niekorzystne działanie czynników stresowych. Uszkodzenia drzew prowadzą do osłabienia ich funkcji biologicznych i mechanicznych, w rezultacie powodując ich zamieranie lub łamanie się. W prowadzeniu bieżącej kontroli zadrzewień ważne jest umiejętne diagnozowanie uszkodzeń pod kątem przyczyn ich powstawania i dalszych konsekwencji dla kondycji drzewa i jego wytrzymałości mechanicznej. Niniejszy artykuł stanowi pierwszą część cyklu wspomagającego prawidłową diagnozę uszkodzeń drzew i ich ocenę pod kątem wpływu na kondycję lub statykę drzewa.

Jak rozwija się i funkcjonuje drzewo?

Drzewo rośnie i rozwija się, jego organy (pędy, pień i korzenie) wydłużają się, grubieją i rozgałęziają się. W wyniku zachodzących procesów fizjologicznych roślina również kwitnie, owocuje, rozmnaża się, regeneruje itp. Warunkiem jej normalnego wzrostu i rozwoju jest możliwość odżywiania się, pobierania i przewodzenia wody wraz solami mineralnymi oraz oddychania. Procesy te umożliwia odpowiednia budowa drzewa.

Centralną część pnia zazwyczaj stanowi rdzeń – pozostałość pierwotnego pędu. Rdzeń otaczają słoje drewna odkładane w kolejnych latach od pobocznicy pnia w kierunku jego wnętrza. Zdolność do podziału i wytwarzania nowych komórek ma miazga, która znajduje się między drewnem a łykiem. Wytwarza ona słoje roczne do wewnątrz pnia i na zewnątrz warstwę łyka odpowiadającego za transport produktów asymilacji (cukrów) z liści do wszystkich żywych komórek drzewa. Z pokładów łyka poprzedzielanego płatami korka tworzy się korowina, pełniąca przede wszystkim funkcje ochronne – przed ujemnymi wpływami wahań temperatury i utratą wody oraz przed działaniem mikroorganizmów powodujących rozkład drewna. Drewno we wnętrzu pnia odgrywa dwie zasadnicze role – przewodzi wodę z solami mineralnymi w odwrotnym kierunku niż łyko, a więc z korzeni do liści, oraz odpowiada za wytrzymałość mechaniczną konstrukcji drzewa. U wielu gatunków w przypadku starszych drzew część najstarszych słojów rocznych (a więc tych leżących najbliżej rdzenia) traci zdolności przewodzące, jest to tzw. twardziel. Wskutek zaimpregnowania ścian komórkowych substancjami twardzielowymi (żywicami, gumami, garbnikami) i zamknięcia dróg przewodzenia wcistkami, funkcja drewna ogranicza się do mechanicznego podtrzymywania rośliny. W części obwodowej znajduje się strefa zwana bielą, odpowiadająca za transport wody i soli mineralnych, którą stanowi od kilku do kilkudziesięciu słojów rocznych. Niektóre gatunki drzew, takie jak: grab, brzoza, jawor, klon zwyczajny, osika, kasztanowiec czy olsza nie wykształcają twardzieli. W ich przypadku przewodzenie następuje całym przekrojem pnia, konarów i gałęzi przez całe życie rośliny. U pozostałych gatunków w miarę upływu lat przewodzenie wody następuje już tylko obwodową strefą pędów (rys. 1).

Uszkodzenia drzewa mogą powodować utratę jego wytrzymałości mechanicznej i prowadzić do jego wywrócenia się lub złamania.

[ . . . ]

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.

   
test
STREFA DLA
PROFESJONALISTÓW

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 56  Strona 57  Strona 58  Strona 59  Strona 60  Strona 61  Strona 62

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

MARCIN KRAWCZYK lipiec-sierpień | 4 (33) 2017

Nowe zasady odpowiedzialności solidarnej za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy

1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja przepisów dotycząca solidarnej odpowiedzialności za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcom. Podstawowym celem regulacji było wzmocnienie praw i gwarancji dla wierzycieli, zwłaszcza przedsiębiorców z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, m.in. poprzez wyważenie interesów i zapewnienie słusznej ochrony uczestnikom procesu budowlanego, a także zachęcenie inwestorów do większej staranności przy wyborze kontrahentów.

lipiec-sierpień | 4 (33) 2017

Autostrada – Polska 2017 zakończona sukcesem

Mnóstwo nowoczesnych maszyn, ciekawe rozwiązania technologiczne i wiele ciekawych rozmów – tak w skrócie podsumować można XXIII Międzynarodowe Targi Budownictwa Drogowego, które odbywały się od 9 do 11 maja w Kielcach. Wystawę odwiedził Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Budownictwa Infrastruktury i Budownictwa – Jerzy Szmit oraz przedstawiciele wszystkich branżowych instytucji. Targi odwiedziło ponad 14 000 gości.