Warto Wiedzieć

Zimowe uszkodzenia drzew – jak im zapobiegać?

Drzewa w miastach są nie tylko ozdobą. Pełnią też wiele istotnych funkcji, których skuteczność zależy m.in. od ich stanu zdrowotnego. Drzewa osłabione, chore czy uszkodzone mogą być zagrożeniem dla ludzi i ich mienia. Duży problem stanowi utrzymanie drzew przyulicznych, gdzie panują ekstremalne warunki dla wzrostu i rozwoju zieleni, a gęsta sieć podziemnej infrastruktury technicznej oraz nieprzepuszczalne nawierzchnie silnie ograniczają możliwości prawidłowego rozwoju korzeni. Efektem jest powstawanie zaburzeń procesów fizjologicznych, zakłóceń rozwojowych i często związanych z tym widocznych uszkodzeń drzew, które prowadzą do ich sukcesywnego obumierania. Choć czynniki stresowe negatywnie oddziałują na drzewa w ciągu całego roku, to zima stanowi szczególnie trudny okres dla drzew w miastach.

Jak drzewo w naturze przeżywa zimę?

Drzewa i krzewy liściaste w warunkach naturalnych zrzucają liście na zimę i spowalniają metabolizm. Przebarwianie się i opadanie liści to zaprogramowane genetycznie fizjologiczne starzenie się, niebędące jednak oznaką obumierania rośliny. Obniżenie temperatury jesienią oraz przymrozki rośliny odbierają jako sygnał do spowolnienia procesów życiowych, aby finalnie zapaść w zimowe odrętwienie. Ponieważ zima to okres aktywności wichur i zamieci śnieżnych, zrzucanie liści stanowi mechanizm obronny przed wiatrem i okiścią śnieżną, które w innym przypadku doprowadziłyby do złamań gałęzi i konarów drzew. Problem ten widać wyraźnie, kiedy wczesną jesienią niespodziewanie spadnie śnieg. Wówczas najbardziej cierpią w pełni ulistnione dęby czy klony (fot. 1.).

Opadłe liście osłaniają system korzeniowy drzewa przed mrozem i nadmiernym wysuszeniem gleby w bezśnieżne zimy, a nagromadzone w korzeniach substancje odżywcze pozwalają roślinie rozpocząć wegetację po ustaniu mrozów.

Problemy zimowe drzew przyulicznych

Drzewa przyuliczne sadzi człowiek – nie zawsze w odpowiedni sposób i nie zawsze prawidłowo dobierając gatunek do panujących warunków. Błędy projektowe i wykonawcze to tylko początek gehenny drzew sadzonych przy drogach. Wadliwie prowadzone zabiegi lub zaniedbania pielęgnacyjne, podkrzesywanie zbyt dużych, źle dobranych do miejsca drzew w celu utrzymania światła skrajni drogi, cięcia techniczne korony i uszkodzenia korzeni podczas remontów infrastruktury podziemnej oraz szkodliwe substancje związane z ruchem ulicznym wprowadzane do środowiska – to tylko niektóre czynniki stresowe, które prowadzą do osłabienia drzew i utraty odporności na niekorzystne warunki atmosferyczne. Szkody wyrządzone drzewom przez działanie wiatru, mrozu i ekstremalnych wahań temperatury zimą są już tylko efektem ich obniżonej witalności i konsekwencją błędów człowieka. Wśród najczęstszych przyczyn uszkodzenia, a nawet zamierania drzew, wyróżnia się także stosowanie soli w celu zimowego utrzymania dróg.

Szkody wyrządzone przez stosowanie soli i sposoby zapobiegania im

Zimowe utrzymanie dróg w Polsce ogranicza się przede wszystkim do ich posypywania chlorkiem sodu (NaCl), by zachować „czarną nawierzchnię”. Jako zalety solenia podaje się niską cenę, łatwą dostępność i szybki efekt. Środki chemiczne niszczą strukturę i pogarszają właściwości fizykochemiczne gleby, która staje się mniej przepuszczalna dla wody i gazów. Konsekwencją zasolenia gleby jest wzrost ciśnienia osmotycznego wody glebowej, która staje się niedostępna dla korzeni

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.

   
STREFA DLA
PROFESJONALISTÓW

PRZEJDŹ DO PEŁNEJ WERSJI ARTYKUŁU

 Strona 52  Strona 53  Strona 54  Strona 55  Strona 56  Strona 57  Strona 58

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

BARBARA BANACH styczeń-luty | 1 (12) 2014

Śliskość zimowa – wyzwanie dla zarządów dróg

Śliska droga to najgorszy wróg bezpieczeństwa. Aby zapobiegać zagrożeniom, zarządy dróg stosują materiały, które ekologom spędzają sen z powiek. Warto jednak pamiętać, że – podobnie jak w przypadku wszystkich innych wyrobów dopuszczonych do stosowania w Polsce – wykorzystywanie różnego rodzaju materiałów do zwalczania śliskości zimowej regulowane jest rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 października 2005 r. w sprawie rodzajów i warunków stosowania środków, jakie mogą być używane na drogach publicznych oraz ulicach i placach (Dz. U. z 2005 r. Nr 230, poz. 1960).

MARCIN KRAWCZYK styczeń-luty | 1 (12) 2014

Odpowiedzialność zarządcy za utrzymanie drogi w okresie zimowym

Okres zimowy przynosi problemy związane z odśnieżaniem i utrzymaniem dróg powiatowych i gminnych. Należy doprowadzić je do stanu pozwalającego na bezpieczne korzystanie z nich. Zarządców dróg, oprócz standardowych spraw związanych z dziurami w jezdni, spotykają zarzuty i roszczenia kierowców dotyczące złego stanu drogi spowodowanego oblodzeniem czy brakiem odśnieżenia.

NEWSLETTER

Zapisz się i czytaj...

...najciekawsze artykuły, najnowsze informacje, wiadomości z branży